خبرگزاری مهر- گروه استان ها: جوانان سیستان و بلوچستان از ظرفیت، استعداد و توانمندی‌های کم‌نظیری برخوردارند؛ نسلی که در همین استان رشد کرده و امروز در جایگاه پزشک، استاد دانشگاه، پروفسور، مهندس، جراح، هنرمند و متخصص در سطح ملی و بین‌المللی فعالیت می‌کند.
با این حال، بخشی از جوانان استان گاهی توانایی‌های خود را دست‌کم می‌گیرند و به‌دلیل فاصله گرفتن از کتاب و مطالعه، فرصت پرورش استعدادهای خود را از دست می‌دهند.
در شرایطی که فضای مجازی اطلاعات فراوان اما عمدتاً پراکنده و سطحی در اختیار نسل جوان قرار می‌دهد، کتاب همچنان یکی از مهم‌ترین مسیرهای رسیدن به دانش عمیق، تفکر و مهارت است. مطالعه می‌تواند افق‌های تازه‌ای پیش روی جوانان بگشاید و آنان را برای ساختن آینده‌ای متفاوت توانمند کند.
سیستان و بلوچستان سرشار از جوانانی است که اگر به توانایی‌های خود باور داشته باشند و با کتاب و دانش مأنوس شوند، می‌توانند قله‌های علمی، فرهنگی، هنری و اقتصادی را فتح کنند.
تقویت فرهنگ مطالعه می‌تواند مسیر جوانان را از مشاغل کاذب و پرخطر مانند سوختبری، به سوی مهارت‌آموزی، کارآفرینی و فرصت‌های شغلی پایدار تغییر دهد و بخشی از ظرفیت‌های پنهان این استان را به سرمایه‌ای برای توسعه تبدیل کند.
کتابخوانی؛ راه عبور جوانان سیستان و بلوچستان از سطحی‌نگری
عبدالسلام بلوچ‌زاده مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: اینکه چرا کتاب نمی‌خوانیم، پرسشی جدی است که باید به آن توجه کرد، اما هیچ توجیهی نمی‌تواند ضرورت مطالعه را از بین ببرد و حتی شرایط اقتصادی نیز نباید بهانه‌ای برای فاصله گرفتن از کتاب باشد.
وی افزود: اگر به شرایط سخت زندگی در دوره‌های مختلف نگاه کنیم، حتی در جبهه‌های نبرد نیز کتاب در کنار سلاح قرار داشت و رزمندگان در همان شرایط دشوار مطالعه می‌کردند؛ بنابراین باید بپذیریم که کتابخوانی به شرایط ایده‌آل نیاز ندارد و می‌تواند در هر زمان و موقعیتی بخشی از زندگی انسان باشد.
فضای مجازی؛ اطلاعات گسترده اما دانش سطحی
وی با اشاره به گسترش فضای مجازی بیان کرد: با وجود مزایای این فضا، جامعه امروز در معرض سطحی‌شدن قرار گرفته است؛ افراد اطلاعات گسترده‌ای از فضای مجازی دریافت می‌کنند، اما این اطلاعات در بسیاری از موارد پراکنده و فاقد عمق لازم است.
بلوچ‌زاده ادامه داد: کتاب ما را به تفکر و تعمق وادار می‌کند و زمینه شکل‌گیری اندیشه عمیق را فراهم می‌سازد؛ از این رو جوانان و نوجوانان باید برای دستیابی به دانش منسجم و عمیق، در کنار استفاده از فضای مجازی به کتاب رجوع کنند.
وی خطاب به جوانان و نوجوانان استان گفت: مطالعه نباید پراکنده باشد، بلکه هر فرد می‌تواند متناسب با علاقه و رشته تخصصی خود، یک حوزه را انتخاب و مطالعه‌اش را در همان زمینه متمرکز کند تا بتواند در یک جمع یا رویداد تخصصی، با دانش و تسلط بیشتری اظهارنظر و ارائه نظر کند.
نمایشگاه کتاب؛ فراتر از فروش و عرضه کتاب
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی سیستان و بلوچستان با اشاره به برگزاری نمایشگاه کتاب استان پس از یک دوره وقفه گفت: نمایشگاه کتاب صرفاً محل فروش و عرضه کتاب نیست، بلکه امسال به یک جشنواره فرهنگی تبدیل شده و برنامه‌ها و بخش‌های جانبی متنوعی برای آن در نظر گرفته شده است.
بلوچ‌زاده افزود: «میدان کتاب»، «مدیران فرهنگی» و «سینما کتاب» از جمله برنامه‌های این دوره نمایشگاه هستند؛ در بخش «سینما کتاب» نیز فیلم‌های سینمایی اقتباس‌شده از آثار مکتوب مورد توجه قرار گرفته‌اند.
وی با بیان اینکه برخی از این برنامه‌ها برای نخستین بار در نمایشگاه‌های استانی کشور اجرا می‌شوند، اظهار کرد: این رویکرد می‌تواند به پویایی بیشتر نمایشگاه کمک کند و زمینه ارتباط نسل جوان با کتاب را از مسیرهای متنوع‌تری فراهم سازد.
بلوچ‌زاده خاطرنشان کرد: باید در سال‌های آینده با توجه به ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی سیستان و بلوچستان، نسخه‌ای بومی برای نمایشگاه کتاب استان طراحی شود تا این رویداد متناسب با ظرفیت‌های فرهنگی منطقه پیش برود.
وی تأکید کرد: تقویت فرهنگ مطالعه تنها وظیفه یک دستگاه فرهنگی نیست و خانواده‌ها، جوانان، نوجوانان و مجموعه‌های فرهنگی باید در این مسیر نقش داشته باشند؛ چرا که بازگشت کتاب به سبد فرهنگی جامعه می‌تواند به ارتقای آگاهی، تعمیق اندیشه و تربیت نسلی آگاه‌تر و متخصص‌تر کمک کند.
مولوی مرادزهی: جوانان بلوچ و اهل‌سنت کتاب را در سبد فرهنگی خانواده قرار دهند
عبدالمجید مرادزهی مسئول مؤسسه فرهنگی پژوهشی المرتضی و نویسنده کتاب در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: پس از حدود هفت سال وقفه، برگزاری نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان اتفاقی ارزشمند است و امیدواریم جوانان، نوجوانان، دانشجویان، دانش‌آموزان و کتاب‌دوستان از این فرصت برای خرید و مطالعه کتاب استفاده کنند.
وی افزود: ممکن است نمایشگاه امسال به دلیل شرایط خاص جامعه با استقبال دوره‌های گذشته مواجه نشود، اما انتظار می‌رود مردم بخشی از هزینه‌های خود را برای تهیه کتاب اختصاص دهند و مطالعه را به عنوان یکی از مهم‌ترین نیازهای روحی خود در زندگی جدی بگیرند.
جوانان و خانواده های بلوچ کتاب را جدی بگیرند
مسئول مؤسسه فرهنگی پژوهشی المرتضی با اشاره به وضعیت مطالعه در جامعه گفت: فرهنگ کتابخوانی به دلایل مختلف بسیار کمرنگ شده و در این میان باید توجه ویژه‌ای به جوانان و نوجوانان داشت.
مرادزهی خطاب به جوانان، نوجوانان، دانش‌آموزان و خانواده‌های بلوچ گفت: درخواست من این است که نسبت به کتاب اهمیت بیشتری قائل شوند و بخشی از فضای خانه را به کتابخانه اختصاص دهند و کتاب‌های مورد نیاز در حوزه‌های عقیدتی، فرهنگی، ادبی و رمان‌های مناسب را تهیه و مطالعه کنند.
وی ادامه داد: اگر در هر خانه یک قفسه مخصوص کتاب ایجاد شود و خانواده‌ها بخشی از هزینه‌های خود را برای خرید کتاب اختصاص دهند، می‌توان امیدوار بود که مطالعه دوباره به یکی از عادت‌های فرهنگی نسل جوان تبدیل شود.
انتقاد از کم‌کاری متولیان فرهنگی
مسئول انتشارات فاروق اعظم با انتقاد از عملکرد متولیان فرهنگی استان اظهار کرد: به نظر من اشکالی متوجه متولیان امور فرهنگی استان است؛ زیرا آن‌گونه که باید و شاید نسبت به موضوع کتاب و کتابخوانی تلاش و فعالیت نمی‌شود.
وی افزود: اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه و آموزش و پرورش همگی در قبال موضوع کتاب و کتابخوانی مسئولیت دارند و باید وظیفه واقعی خود را برای جلوگیری از فراموش شدن فرهنگ مطالعه و تشویق مردم به کتابخوانی انجام دهند.
مرادزهی با اشاره به حضور انتشارات فاروق اعظم در نمایشگاه کتاب استان گفت: حدود ۳۰ تا ۴۰ عنوان کتاب در این غرفه عرضه شده است و امیدواریم شهروندان استان، به‌ویژه جوانان و نوجوانان، از نمایشگاه بازدید کنند و بخشی از هزینه‌های خود را برای خرید و مطالعه کتاب اختصاص دهند.
وی خاطرنشان کرد: نمایشگاه کتاب پس از هفت سال فرصتی مهم برای بازگرداندن کتاب به سبد فرهنگی خانواده‌هاست و باید از این فرصت برای تقویت فرهنگ مطالعه، به‌ویژه در میان نسل جوان بلوچ و اهل‌سنت، استفاده کرد.
موفقیت جوانان بدون مطالعه و کتابخوانی ممکن نیست
محمدتقی رخشانی استاد دانشگاه و کارشناس فرهنگی و سیاسی سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: فضای مجازی امروز اطلاعات بسیار گسترده‌ای در اختیار مردم قرار می‌دهد، اما این اطلاعات از عمق کافی برخوردار نیست و بیشتر به اقیانوسی با عمق کم شباهت دارد؛ در چنین شرایطی مطالعه می‌تواند به شکل‌گیری نگاه عمیق‌تر کمک کند.
وی افزود: مطالعه کتاب تفاوت زیادی با یک نگاه سطحی به محتوای فضای مجازی دارد و اگرچه مطالعه طولانی در ابتدا دشوار است، باید خودمان را به خواندن متون طولانی و کتاب‌های حجیم عادت دهیم.
این استاد دانشگاه با اشاره به اهمیت مطالعه برای نسل جوان گفت: موفقیت راه‌های مختلفی دارد، اما هیچ‌کدام از این مسیرها بدون مطالعه، کتاب و کتابخوانی کامل نیست.
رخشانی ادامه داد: جوانان و نوجوانان باید مطالعه را به یک عادت تبدیل کنند و از خواندن کتاب‌های عمیق و پرحجم هراس نداشته باشند؛ زیرا استمرار در مطالعه می‌تواند قدرت تحلیل و درک آنها از مسائل مختلف را افزایش دهد.
وی با دعوت از جوانان و نوجوانان برای بازدید از نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان گفت: این نمایشگاه فرصت مناسبی برای آشنایی با آثار مختلف و انتخاب کتاب‌های مورد علاقه است و نباید این فرصت را از دست داد.
رخشانی خاطرنشان کرد: در بازدید از نمایشگاه، کتاب‌های بسیار خوبی عرضه شده و امیدوارم جوانان و نوجوانان استان با حضور در این رویداد، مسیر مطالعه جدی‌تر و عمیق‌تر را آغاز کنند.
نظر شما